Drie jaar later lieten onderzoekers in Taiwan 53 studenten hun eigen dood repeteren, met aan het eind een kist, en ze maten wat er daarna van over was. Na een week nog veel. Zes tot elf weken later was een deel verdwenen en een ander deel er nog.
Je eigen uitvaart, en daarna weer naar huis
Wat is een levende begrafenis?
Een levende begrafenis is een repetitie van je eigen uitvaart terwijl je nog gezond bent. In het centrum van uitvaartbedrijf Hyowon in Seoul trek je een lijkwade aan, laat je een portret voor je eigen begrafenis maken, schrijf je je testament en lig je ongeveer tien minuten in een gesloten kist.
Het seminar van zes uur
Ook mijn kist stond in Seoul, aan het eind van een seminar van zes uur waarin je je laatste dag beleefde. We waren met zes deelnemers, onder begeleiding van een voormalige monnik. Het seminar was in het Koreaans. Een deelnemer die Engels sprak, vertaalde voor me.
Normaal lag je bij dit seminar dertig minuten in de kist. Bij ons werd dat vanwege de hitte ingekort tot twintig minuten: de kist stond buiten, in de brandende zon.
Ik schreef mijn eigen afscheidsbrief. Daarna werden mijn handen en voeten vastgebonden, zoals de Koreaanse doodsrituelen voorschrijven, en ging er een doek over mijn ogen. Er was een afscheidsfoto van mij en een kaars, alsof ik al was overleden. In het donker zag ik mijn leven voorbijkomen: de mensen, de fouten, de gemiste kansen, en wat er goed was gegaan.
Toen ging het deksel open.
Frisse lucht, fel zonlicht. Diezelfde avond vloog ik naar huis, en daar begon wat later Last Hour Experience werd. In een korte video op Het diepere verhaal, een pagina van deze site, vat ik het samen in twee woorden: heftig, en levensveranderend.
Gemeten in drie rondes
Een antwoord komt uit Taiwan. In 2020 en 2021 nodigden onderzoekers van Taipei Medical University, een medische universiteit in Taiwan, eerstejaarsstudenten verpleegkunde en tweedejaars geneeskunde uit voor een onderzoek. Er deden 134 studenten mee. De 53 die in een kist wilden liggen en er tijd voor hadden, deden dat. De andere 81 vulden dezelfde vragenlijsten in, zonder kist.
Iedereen vulde drie keer vragenlijsten in: een week ervoor, een week erna en zes tot elf weken erna.
Hoe lang werkt een levende begrafenis door?
In een onderzoek in Taiwan een paar weken. Een week na de kist waren de studenten het sterker eens met zinnen als "Ik weet voor wie ik leef en waarom." Zes tot elf weken later zaten hun antwoorden weer op het niveau van het begin.
Een week na de kist scoorden ze ook hoger dan de andere studenten op vragen over tijd maken voor iemand die troost nodig heeft. Bij de laatste ronde was dat verschil weg.
Wat er bleef
Word je van een levende begrafenis minder bang voor de dood?
In het onderzoek in Taiwan wel. Een week na de kist waren de studenten minder bang voor de dood dan de 81 die de kist hadden overgeslagen, en minder geneigd de gedachte eraan weg te duwen. Zes tot elf weken later was dat verschil er nog steeds.
De onderzoekers noemen hun uitkomsten voorlopig. De studenten kozen zelf of ze de kist in gingen, en volgens de berekening van de onderzoekers waren er voor een stevig antwoord zo'n 248 deelnemers nodig geweest, geen 134. Ook konden ze niet zeggen welke stap het verschil maakte: de kleren, de video, het testament of de minuten in de kist.
Voordat het wegzakt
Kun je een levende begrafenis oefenen zonder kist?
Voor een deel. Het schrijven kun je mee naar huis nemen. Schrijf je testament, of de ene zin die je op je grafsteen zou willen. Lees het hardop voor aan iemand die je vertrouwt, en vraag of die er een week later op terugkomt.
Hoe zorg je dat een levende begrafenis langer doorwerkt?
Praat er achteraf over, of schrijf erover. De onderzoekers in Taiwan stellen voor om na de kist in een groep te praten, of op te schrijven wat je opviel, zodat het gevoel van betekenis minder snel verdwijnt. Getest hebben ze dat nog niet. Het is hun volgende vraag, en je kunt hem bij jezelf uitproberen.
De weken erna
Wat ik na het seminar in Zuid-Korea miste, was nazorg. Juist die eerste weken zijn voor mij cruciaal: je hebt iets ingrijpends meegemaakt, en dan ga je weer naar huis. Wat doe je met wat je hebt gezien zodra je gewone leven verdergaat? Daarom heb ik bij Last Hour Experience veel aandacht besteed aan wat er na het uur komt.
Vita Flow is bij Last Hour Experience inbegrepen. In dit werkboek schrijf je op wat je uit jouw laatste uur wilt vasthouden. Je kiest wat de komende vier weken vooropstaat, maakt daar vandaag één concrete stap van en geeft die keuze een vaste plek in je week. Na vier weken kijk je er opnieuw naar.
Thuis, met een koptelefoon
Last Hour Experience is wat ik na Seoul bouwde: ongeveer een uur alleen thuis, met een koptelefoon op, waarin je je eigen laatste uur beleeft. Er komt geen kist aan te pas. Tegen het einde schrijf je een afscheidsbrief, aan wie jij kiest. Wat zou er in jouw brief staan? En welke eerste stap zou je daarna zetten?
Vragen die mensen stellen. Eén van die mensen ben ik.
Bestaan levende begrafenissen alleen in Zuid-Korea?
Nee. De onderzoekers in Taiwan beschrijven lokalen met kisten op een hogeschool in Taiwan, al bijna tien jaar in gebruik, en een bedrijf in Tokio waar mensen hun eigen herdenkingsdienst bijwonen en in een kist gaan liggen. Alleen al bij uitvaartbedrijf Hyowon in Seoul deden tot 2019 meer dan 25.000 mensen mee, volgens Reuters.
Hoe lang lig je in de kist bij een levende begrafenis?
Dat verschilt per plek. Bij de levende begrafenissen van Hyowon in Seoul ging het volgens Reuters om zo’n tien minuten in een gesloten kist. In het lokaal in Taiwan was het ook ongeveer tien minuten, aan het eind van een ritueel van bijna drie uur. Mijn eigen seminar in Seoul duurde zes uur, met normaal dertig minuten in de kist. Bij ons werd dat twintig minuten vanwege de hitte: de kist stond buiten, in de brandende zon.
Wat schrijf je bij een levende begrafenis?
Dat hangt af van waar je het doet. Bij de levende begrafenissen van Hyowon in Seoul schrijf je je testament. De studenten in Taiwan schreven een testament en de tekst voor hun eigen grafsteen, en lazen daar een deel van voor. In mijn eigen seminar in Seoul, in 2017, schreef ik een afscheidsbrief.
En als een levende begrafenis je te veel wordt?
Bij mijn eigen seminar in Seoul wilden twee van de zes deelnemers eerder stoppen. Dat was een kleine groep, onder begeleiding van een voormalige monnik.
In het lokaal in Taiwan had elke kist een noodknop. Een van de 53 studenten drukte er kort na het gaan liggen op. Een van de begeleiders kwam kijken, liet de student even pauzeren en het liggen in de kist overslaan. Andere nare reacties meldden de onderzoekers niet.
Bronnen
Het kistonderzoek van Taipei Medical University, verschenen op 5 januari 2023 in BMC Medical Education, een wetenschappelijk tijdschrift over de opleiding van artsen en verpleegkundigen. De volledige tekst is gratis te lezen, in het Engels. Je vindt er het lokaal, de 134 studenten en de drie rondes vragenlijsten.
Het verslag van Reuters uit het centrum van Hyowon in Seoul, zoals de Taipei Times, een Engelstalige krant in Taiwan, het op 7 november 2019 afdrukte. Daarin staan de beschrijving van de levende begrafenissen bij Hyowon en de 25.000 deelnemers sinds 2012.
Van piloot naar bestemming, het eerste artikel op deze site, waarin ik mijn dag in Seoul van begin tot eind beschrijf.
Over de oprichter, de pagina op deze site over mijn jaren als piloot en het seminar van zes uur in Zuid-Korea.
Het diepere verhaal, de pagina op deze site over hoe het uur begon, met de korte video waarin ik de afscheidsbrief en de kist beschrijf.